GVNL Perspectief Online | Geld tanken voor groene waterstof: hoe vind je projectfinanciering?
Hyung-Ja de Zeeuw heeft de opkomst van groene waterstof van dichtbij meegemaakt. Het zette een persoonlijke transitie in gang: van kredietanalist werd ze in 2019 waterstofspecialist bij Rabobank. “Het optimisme was groot. Voor het verduurzamen van transport en chemie leek groene waterstof het ei van Columbus te zijn.” Een paar jaar later zag De Zeeuw een kentering. “De prijzen voor grondstoffen en energie stegen fors. Daarmee namen de kosten voor de productie van groene waterstof ook sterk toe.”
Wortel en stok
Nu verkeren we in een typische kip-eidiscussie, merkt De Zeeuw. Producenten komen in beweging als er afnemers zijn, en afnemers nemen pas af als er een betaalbaar aanbod is. “Deze patstelling blijkt het beste doorbreekbaar bij de eindafnemer. Als die iets extra’s over heeft voor een duurzaam product dat met groene waterstof is geproduceerd, zal dit door de hele keten heen werken.” Subsidies verbeteren de betaalbaarheid.
Daarnaast wordt er ook een stok gebruikt om groene waterstof op te schalen. En aan die stok wappert de Europese vlag. “Regelgeving zoals de RED III om hernieuwbare brandstoffen verplicht bij te mengen, werkt in principe. Maar elke lidstaat werkt deze weer anders uit. Dit vertraagt en zorgt voor onduidelijkheid bij bedrijven.”
“Zoek een investeerder die net als jij een langetermijnvisie heeft en jouw mindset deelt”
Rol van banken
De bereidheid om te investeren in nieuwe projecten voor groene waterstof is er nog steeds. “Private equity speelt vooral een rol bij het startkapitaal van bedrijven. Zij zijn bereid om hogere risico’s te nemen. Banken doen dit niet. Wij geven leningen om projecten te financieren, vaak met meerdere banken vanwege risicospreiding, met als voorwaarde dat er voldoende eigen vermogen in zit. Vrijwel altijd is er ook een succesvolle subsidieaanvraag. Maar het allerbelangrijkste is dat wij alleen rendabele businesscases met voldoende zekere kasstromen financieren.”
Over projectfinanciering wil De Zeeuw graag nog wat extra uitleg geven. “Een projectfinanciering is iets anders dan bijvoorbeeld een bedrijfsfinanciering. Daarbij kijken we naar een onderneming met verscheidenheid aan activiteiten en activa én een degelijk financieel trackrecord. Bij projectfinanciering ontbreekt dit trackrecord en moet de financiering worden terugbetaald uit toekomstige kastromen van het project, dat vaak maar één activiteit heeft, zoals waterstofproductie. Langetermijnafnamecontracten zijn dan nodig. Als deze afnemer zelf ook nog in de ontwikkelingsfase zit, loopt de bank ook risico op het slagen van dat project. Dit zogenoemde project-op-projectrisico levert ook weer een kip-ei-discussie op.”
Als een waterstofproject deel uit maakt van een industrieel cluster of nauw samenwerkt met een groot industrieel bedrijf biedt dat meer zekerheid, aldus De Zeeuw. Abo Rassa is het daarmee eens. Rassa is adviseur bij het Financieringsloket van de Topsector Energie waar hij ondernemers in groene waterstof bijstaat bij financieringsvraagstukken. “Het punt van groene waterstof is, dat het een compleet nieuwe markt is. Aanbod en vraag op grote schaal ontbreken nog. Maar als je in zee gaat met bestaande clusters, ecosystemen of grote partijen, omzeil je dat probleem en profiteer je van bestaande kennis en fysieke infrastructuur en de ervaring die zij hebben met het werken met waterstof.”
Tips voor ondernemers
Zakendoen met grote spelers is echter een spel op zich, waarschuwt Rassa. “Begin zo vroeg mogelijk met het maken van financiële afspraken en zorg dat je niet te afhankelijk wordt van één partij. Houd meerdere opties open, zodat je niet voor het blok wordt gezet of te vroeg wordt geïncorporeerd in het grote bedrijf.”
Door zijn werk bij het Financieringsloket weet Rassa wat je als ondernemer in huis moet hebben. “Je moet een lange adem hebben en heel flexibel zijn omdat je op meerdere vlakken aan het innoveren bent: met je product, met productie, met de keten en met sales en marketing. Zoek een investeerder die net als jij een langetermijnvisie heeft en jouw mindset deelt.”
Financiering nodig? Het Financieringsloket van de Topsector Energie helpt door:
- Een-op-eenadvies met Abo Rassa: ontdek welk type investering of investeerder het beste bij jou past en scherp je propositie aan.
- Masterclass financiering: krijg inzicht in het investeringslandschap en de financieringsmogelijkheden.
- Innovatiemakelaarsregeling: vraag deze subsidie aan om een expert in te huren die jou begeleidt en coacht bij een specifiek vraagstuk, zoals het ontwikkelen van een businessplan, bedrijfsstrategie of advies over patenten.
- De Energy Investor Day: viermaal per jaar krijgen geselecteerde start-ups in de energietransitie de kans te pitchen voor potentiële investeerders.
- De European Energy Investor Day voor scale-ups: geef je op en wie weet word jij uitgenodigd.
“Bij projectfinanciering moet de financiering worden terugbetaald uit toekomstige kasstromen van het project”
Dit artikel verscheen in het magazine GVNL Perspectief. Met het magazine GVNL Perspectief maken we zichtbaar hoe de waterstoftransitie zich ontwikkelt: van ambitie naar uitvoering. In deze online serie delen we artikelen uit het eerste GVNL Perspectief-magazine, met inzichten van experts, inspirerende verhalen van pioniers en voorbeelden van innovatie die laten zien hoe Nederland stap voor stap de belofte van groene waterstof waarmaakt, gedreven door een gezamenlijke wil om vooruit te komen.