Waterstof als brandstof voor koffie? Haalbaarheidsstudie H2Café biedt perspectief
Het branden van koffie vraagt veel warmte en gebeurt traditioneel met aardgas. UCC Coffee Benelux onderzocht of hernieuwbare waterstof een duurzaam alternatief kan zijn. In plaats van de bestaande installatie volledig te vervangen, richtte de studie zich op een retrofit-oplossing: het aanpassen van een bestaande koffiebrander zodat deze kan werken met verschillende mengsels van aardgas en waterstof, tot uiteindelijk 100 procent waterstof. Daarmee kan de huidige installatie ook in de toekomst worden ingezet, terwijl de CO₂-uitstoot wordt verminderd.
Technisch haalbaar, zonder kwaliteitsverlies
Tijdens het onderzoek zijn uitgebreide brandproeven uitgevoerd met een aangepaste proefinstallatie en een industriële waterstofbrander. De resultaten laten zien dat waterstof goed toepasbaar is als brandstof voor het koffiebrandproces. De branders functioneerden stabiel bij verschillende mengverhoudingen van aardgas en waterstof en vertoonden vergelijkbaar gedrag als bij aardgasgebruik.
Smaakprofiel
Ook de kwaliteit van de koffie is onderzocht. Smaaktesten laten zien dat koffie die met waterstof is gebrand een iets ander smaakprofiel kan hebben dan koffie die met aardgas is gebrand. Die verschillen werden echter niet als negatief beoordeeld en deden geen afbreuk aan de kwaliteit. Volgens de onderzoekers biedt dit voldoende mogelijkheden om het brandproces verder te optimaliseren binnen de bestaande kwaliteitsstandaarden van UCC.
Een aandachtspunt is de uitstoot van stikstofoxiden (NOx), die bij waterstofverbranding hoger kan zijn. Uit de proeven blijkt echter dat deze emissies effectief kunnen worden beperkt door rookgasrecirculatie toe te passen, waardoor emissieniveaus vergelijkbaar worden met die van aardgas.
Positieve businesscase, mits de randvoorwaarden kloppen
Ook de economische haalbaarheid is onderzocht. De studie concludeert dat het ombouwen van een bestaande koffiebrander financieel haalbaar is, maar dat de businesscase sterk afhankelijk is van de prijs van waterstof en de mogelijkheid om de maatschappelijke waarde van CO₂-reductie financieel te verzilveren. Voor een eerste pilot- of demonstratieproject zal naar verwachting subsidie nodig zijn.
Waterstofvoorziening blijkt uitvoerbaar
Naast de techniek is gekeken naar de praktische inpassing van waterstof op de productielocatie in Bolsward. De onderzoekers concluderen dat levering, opslag en distributie van waterstof goed kunnen worden ingepast zonder de dagelijkse productie te verstoren. Levering per tube trailer is op dit moment de meest realistische oplossing. Ook organisatorisch zijn geen belemmeringen gevonden voor een toekomstige implementatie.
Wet- en regelgeving vormt geen belemmering
Uit de analyse blijkt bovendien dat toepassing van waterstof past binnen de huidige Nederlandse wet- en regelgeving. Vanaf 1 januari 2026 geldt voor dit type installatie een meldingsplicht in plaats van een uitgebreide vergunningprocedure. Dat vereenvoudigt de realisatie van een toekomstige pilot, mits uiteraard wordt voldaan aan de geldende veiligheids- en milieueisen.
Op weg naar een pilot
Hoewel de haalbaarheidsstudie een positief beeld laat zien, is een directe implementatie nog niet aan de orde. De onderzoekers adviseren om eerst een pilot op representatieve industriële schaal uit te voeren. Daarmee kunnen de resultaten uit de proefinstallaties worden gevalideerd onder praktijkomstandigheden en kan de engineering van de uiteindelijke installatie verder worden uitgewerkt. De studie vormt daarmee een belangrijke basis voor de volgende stap richting waterstof als duurzame energiebron voor industriële koffieproductie.